Czy pies przejmuje charakter właściciela? Badania pokazują podobieństwo osobowości i wspólny poziom stresu psa i opiekuna. Co to znaczy dla dobermana.
Czy pies przejmuje charakter właściciela? Częściowo, choć nie dosłownie: badania pokazują, że osobowość opiekuna i psa bywa podobna, a długotrwały poziom stresu obu może iść w parze, zgodnie z pracą Sundman i współpracowników z 2019 roku. Wynika to ze wspólnego życia, stylu opieki i wyboru psa, a geny i socjalizacja nadal mają duże znaczenie. Więcej o tym, jak zachowuje się doberman, piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Podobieństwo osobowości opiekuna i psa opisali między innymi Turcsán i współpracownicy w 2012 roku oraz Chopik i Weaver w 2019 roku.- Sundman i współpracownicy w 2019 roku, w czasopiśmie Scientific Reports, znaleźli związek między długotrwałym poziomem kortyzolu we włosach psów i ich właścicieli.- Część podobieństwa wynika z tego, jakiego psa wybieramy, a nie z „kopiowania” charakteru.- Styl opieki, obejmujący przewidywalność, spokój i metody pozytywne, wpływa na zachowanie psa bardziej niż sama osobowość opiekuna.- To inny temat niż chwilowe wyczuwanie Twoich emocji, na przykład strachu.
Czy pies przejmuje charakter właściciela, czy tylko tak to wygląda
Podobieństwo między psem a opiekunem nie oznacza dosłownego przejmowania charakteru. Składają się na nie trzy elementy: wybór psa, który już na starcie pasuje do naszej osobowości, wspólne środowisko i rytm dnia oraz uczenie się reakcji od siebie nawzajem. To inny temat niż chwilowe wyczuwanie przez psa strachu człowieka oraz niż rola genów i temperamentu rasy, opisana w artykule o charakterze i temperamencie dobermana.
Osobowość właściciela a zachowanie psa: co pokazały badania
Dlaczego ankiety mogą zawyżać podobieństwo
Turcsán i współpracownicy w badaniu z 2012 roku, opublikowanym w Applied Animal Behaviour Science, poprosili opiekunów o ocenę własnej osobowości i osobowości psa, porównując wyniki z ocenami osób trzecich. Chopik i Weaver w pracy z 2019 roku, w Journal of Research in Personality, również analizowali związek między cechami właściciela a cechami psa. Warto pamiętać o ograniczeniach takich badań: dane pochodzą z ankiet, a ocena psa jest subiektywną oceną samego opiekuna, co może sztucznie zawyżać podobieństwo.
Stres właściciela a pies: wspólny poziom kortyzolu
Sundman i współpracownicy w badaniu z 2019 roku, opublikowanym w Scientific Reports, zmierzyli poziom kortyzolu we włosach psów i ich opiekunów w dwóch porach roku i znaleźli między nimi związek. Autorzy sugerowali, że to raczej człowiek wpływa na długotrwały poziom stresu psa niż odwrotnie, choć badanie miało ograniczenia, obejmując tylko wybrane rasy i jedną populację. Więcej o tym, jak wygląda stres u dobermana, piszemy w osobnym artykule.
Schemat: badanie wspólnego poziomu stresu
Trzy drogi podobieństwa
Tabela
Badania o podobieństwie opiekuna i psa
| Badanie | Kogo badano | Co mierzono | Główny wniosek |
|---|---|---|---|
| Turcsán i wsp. 2012 | opiekunowie i ich psy | ankiety osobowości | pewne podobieństwo cech opiekuna i psa |
| Chopik i Weaver 2019 | opiekunowie i ich psy | cechy osobowości obu stron | związek między cechami właściciela a cechami psa |
| Sundman i wsp. 2019 | psy i opiekunowie wybranych ras | kortyzol we włosach | wspólny, długotrwały poziom stresu |
Źródło: PubMed: Turcsán i wsp. 2012; Chopik i Weaver 2019; Sundman i wsp. 2019
Trzy drogi prowadzące do tego podobieństwa to: wybór psa pasującego do naszej osobowości, wspólne środowisko życia i codzienny rytm dnia, oraz wzajemne uczenie się reakcji.
Czy pies uczy się od Ciebie reakcji? Mechanizmy zamiast telepatii
Pies często odwołuje się społecznie do opiekuna w niejasnej sytuacji, patrząc na jego reakcję, zanim sam zdecyduje, jak zareagować, co opisuje badanie Meroli i współpracowników z 2012 roku w Animal Cognition. Napięta smycz, ton głosu i inne subtelne sygnały opiekuna mogą wzmacniać określone zachowania psa. Dlatego nerwowy opiekun może nieświadomie uczyć psa większej czujności, nawet bez żadnej celowej intencji.
Czy doberman przejmuje charakter właściciela? Co to znaczy przy tej rasie
Doberman a charakter właściciela: czego jeszcze nie wiemy
Nie ma badań dotyczących konkretnie dobermanów w tym zakresie, dlatego wnioski z ogólnych badań nad psami warto przekładać na tę rasę ostrożnie. Temperament dobermana opisuje wzorzec FCI numer 143 jako psa czujnego i silnie związanego z opiekunem, dlatego przy tej rasie spokój i konsekwencja przewodnika mają szczególne znaczenie. Więcej o tym, czy doberman jest psem jednego pana, piszemy w osobnym artykule.
Poznaj Malinową i przeczytaj jej Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Malinowej.
Osobowość opiekuna a zachowanie psa: ryzyko problemów
Dodman, Brown i Serpell w badaniu z 2018 roku, opublikowanym w PLoS ONE, wskazali związek między cechami i samopoczuciem opiekunów a częstością problemów z zachowaniem ich psów, choć taki związek nie przesądza jednoznacznie o przyczynie. Metody szkoleniowe oparte na awersji wiążą się z większym stresem psa, zgodnie ze stanowiskiem AVSAB i publikacjami dostępnymi w PubMed.
Jak Twój styl wpływa na dobermana: pięć praktycznych wniosków
Przewidywalny rytm dnia daje psu poczucie stabilności, spokój w trudnych sytuacjach uczy go, że nie ma powodu do paniki, dbanie o własny poziom stresu pośrednio wpływa też na jego samopoczucie, metody pozytywne budują zaufanie zamiast lęku, a realistyczne oczekiwania wobec młodego psa zmniejszają frustrację po obu stronach smyczy.
Ciekawostka. Roy i Christenfeld w badaniu z 2004 roku, opublikowanym w Psychological Science, pokazali, że osoby postronne częściej niż przypadkowo dopasowywały zdjęcia psów do zdjęć ich właścicieli, ale dotyczyło to głównie psów rasowych.
Najczęstsze pytania
Czy nerwowy właściciel będzie miał nerwowego psa?
Nie jest to reguła, ale badania sugerują, że długotrwały stres opiekuna może wiązać się z podwyższonym poziomem stresu u psa, dlatego warto zadbać o własny spokój.
Czy pies może przejąć lęki opiekuna, np. przed burzą?
Pies może uczyć się reakcji na podstawie zachowania opiekuna w danej sytuacji, dlatego spokojna postawa człowieka podczas burzy może pomóc psu, choć nie eliminuje w pełni jego własnej wrażliwości na hałas.
Czy charakter psa zależy bardziej od genów czy od wychowania?
Oba czynniki mają znaczenie i wzajemnie na siebie wpływają, dlatego trudno wskazać jeden dominujący element.
Czy zmiana właściciela zmienia charakter psa?
Nowe środowisko i styl opieki mogą wpływać na zachowanie psa, choć podstawowy temperament, w dużej mierze związany z genami, zwykle pozostaje względnie stały.
Czy praca nad własnym stresem może pomóc psu?
Tak, ograniczenie własnego napięcia i spokojniejsze reakcje w codziennych sytuacjach mogą pozytywnie wpłynąć na samopoczucie psa.
Czy pies jest podobny do właściciela także z wyglądu?
Badania takie jak praca Roy i Christenfeld sugerują, że ludzie potrafią dopasować zdjęcia psów rasowych do ich właścicieli częściej niż przypadkowo, choć mechanizm tego zjawiska nie jest w pełni wyjaśniony.
Poznaj szczenięta dobermana i przeczytaj Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.
Źródła
- Turcsán i wsp. 2012, Applied Animal Behaviour Science
- Chopik i Weaver 2019, Journal of Research in Personality
- Sundman i wsp. 2019, Scientific Reports
- Merola i wsp. 2012, Animal Cognition
- Dodman, Brown i Serpell 2018, PLoS ONE
- Roy i Christenfeld 2004, Psychological Science
- Wzorzec FCI nr 143: opis temperamentu
- AVSAB: stanowisko o metodach szkoleniowych