Czy doberman robi na złość i czuje winę? Co oznacza „mina winowajcy”Czy doberman robi na złość i czuje winę? Co oznacza „mina winowajcy”

Czy doberman robi na złość? Nic nie wskazuje, żeby psy planowały zemstę: zniszczona poduszka to zwykle skutek nudy, stresu albo niezaspokojonej potrzeby. „Mina winowajcy” to w dużej mierze reakcja na Twoją postawę i ton głosu, co pokazało doświadczenie Alexandry Horowitz z 2009 roku. Dlatego kara po powrocie do domu niczego psa nie uczy. O zachowaniu dobermana piszemy szerzej w osobnym filarze.

W skrócie- Zemsta wymaga planowania i przypisywania intencji, a w literaturze naukowej brak dowodów, że psy tak działają.- W doświadczeniu Horowitz „winny” wyraz pyska pojawiał się częściej, gdy opiekun karcił psa, niezależnie od tego, czy pies złamał zakaz.- Spuszczona głowa, odwracanie wzroku i oblizywanie to sygnały uspokajające wobec napiętego człowieka.- Kara po fakcie łączy się dla psa z Twoim powrotem, a nie z wcześniejszym zachowaniem.- Zamiast szukać winnego, szukaj przyczyny, na przykład nudy, lęku czy braku ruchu, i zmieniaj otoczenie.

Przypisywanie psu ludzkich intencji, takich jak zemsta czy premedytacja, wykracza poza to, co wiadomo o poznaniu zwierząt tego gatunku. Psy uczą się przez skojarzenia i konsekwencje swoich działań, ale nie ma dowodów na to, że planują odwet w sposób, w jaki robiłby to człowiek. Więcej o tym, jak myśli pies, piszemy w osobnym artykule.

W doświadczeniu Horowitz z 2009 roku, opublikowanym w Behavioural Processes, część opiekunów była celowo wprowadzana w błąd co do tego, czy ich pies rzeczywiście zjadł zakazany smakołyk. Okazało się, że „winny” wyraz pyska pojawiał się głównie w reakcji na zachowanie opiekuna, a nie na to, czy pies faktycznie złamał zakaz. Późniejsza praca Hechta, Miklósiego i Gácsiego z 2012 roku, opublikowana w Applied Animal Behaviour Science, sprawdzała, czy sposób powitania psa zdradza, że coś przeskrobał, dochodząc do podobnie ostrożnych wniosków. Obie prace mają swoje ograniczenia metodologiczne, typowe dla tego rodzaju badań behawioralnych.

Uszy odsunięte do tyłu, oblizywanie się, odwracanie głowy, kładzenie się na ziemi i nisko opuszczony ogon to elementy mowy ciała, które w etologii opisuje się jako sygnały uspokajające. Pies wykazuje je najczęściej w odpowiedzi na napięcie widoczne u człowieka, na przykład podniesiony ton głosu czy spiętą postawę, a nie jako formę przyznania się do winy.

Niszczenie przedmiotów po wyjściu opiekuna zwykle wynika ze stresu albo zwykłej nudy, a nie z chęci odwetu. Lęk separacyjny to osobny, szerszy temat, opisany w artykule o lęku separacyjnym u dobermana. Nagranie psa kamerą podczas nieobecności opiekuna pomaga odróżnić, czy zachowanie wynika z nudy, czy raczej z rzeczywistego lęku. Pełny przegląd przyczyn niszczenia w domu znajdziesz w osobnym artykule.

Pies łączy konsekwencję swojego zachowania z tym, co dzieje się w danej chwili, a nie z wydarzeniem sprzed kilku godzin. Kara zastosowana po powrocie opiekuna do domu nie uczy psa niczego związanego z wcześniejszym niszczeniem, za to może budować napięcie przy każdym kolejnym powrocie i osłabiać więź z opiekunem. Zgodnie ze stanowiskiem AVSAB tego typu kary po fakcie nie są skuteczną metodą pracy z zachowaniem psa.

Skuteczniejsze podejście to zarządzanie otoczeniem, na przykład chowanie przedmiotów w zasięgu psa i stosowanie bramek, zaspokajanie potrzeby ruchu i pracy węchowej, nagradzanie pożądanych zachowań oraz spokojne, bez nadmiernych emocji, powitania po powrocie do domu. Więcej o charakterze dobermana piszemy w osobnym filarze. Jeśli problem się utrzymuje mimo tych zmian, warto skonsultować się z behawiorystą.

Obserwacje opiekuna czterech szczeniąt opisują zachowanie bez ocen i etykiet. Zobacz, jak to wygląda na co dzień. Zobacz szczenięta.

Ciekawostka. Psy potrafią odróżniać ludzkie wyrazy twarzy, na przykład gniewny i radosny, co wykazali Müller i współautorzy w 2015 roku w Current Biology. To pomaga zrozumieć, dlaczego pies reaguje na Twoją minę, zanim jeszcze cokolwiek powiesz.

Czy doberman pamięta, co zrobił kilka godzin temu?

Psy mają zdolność uczenia się przez skojarzenia, ale nie ma dowodów na to, że przypominają sobie konkretne wydarzenie sprzed wielu godzin w sposób pozwalający na świadome poczucie winy.

Czy psy odczuwają wstyd?

Wstyd, jako złożona emocja społeczna znana u ludzi, nie został potwierdzony u psów w dostępnych badaniach naukowych, choć psy z pewnością odczuwają stres i niepokój w reakcji na zachowanie opiekuna.

Dlaczego pies niszczy rzeczy tylko jednego domownika?

Może to wynikać z tego, że dany przedmiot ma silniejszy, bardziej interesujący zapach, albo że dana osoba spędza z psem mniej czasu przed wyjściem, a nie z celowego wybierania „ofiary”.

Jak witać psa po powrocie do zniszczonego mieszkania?

Najlepiej zachować spokój, posprzątać bez emocjonalnej reakcji skierowanej do psa i skupić się na tym, co zmienić w otoczeniu czy rutynie, zamiast szukać sposobu na ukaranie psa po fakcie.

Czy pies może być zazdrosny?

Psy mogą reagować na sytuacje przypominające to, co ludzie nazywają zazdrością, na przykład gdy uwaga opiekuna kieruje się gdzie indziej, choć dokładny charakter tej emocji u psów wciąż jest przedmiotem badań.

Szukasz dobermana na kolejny sezon? Sprawdź informacje o następnym miocie. Zapisz się.

• PubMed: Horowitz A (2009), Disambiguating the guilty look: salient prompts to a familiar dog behaviour, Behavioural Processes
• Hecht J, Miklósi Á, Gácsi M (2012), Behavioral assessment and owner perceptions of behaviors associated with guilt in dogs, Applied Animal Behaviour Science
• PubMed: Müller CA i in. (2015), Dogs can discriminate emotional expressions of human faces, Current Biology
• AVSAB: stanowisko w sprawie stosowania kar w szkoleniu zwierząt
• VCA Animal Hospitals: zachowania destrukcyjne u psów